Maritiem Verkeer
Live maritiem verkeer op de Drechtsteden via AIS — positie, snelheid en route van binnenvaart en zeeschepen rondom Dordrecht.
Key Performance Indicators
Live overzicht van actieve schepen in de regio Dordrecht.
Live Kaart
Interactieve kaart met alle actieve schepen in de regio Dordrecht.
Filters & Zoeken
Gebruik filters om de tabel data te beperken. Filters werken real-time zonder extra knoppen.
Alle Schepen
Klik op een scheepsnaam voor details. Klik op een rij om het schip op de kaart te tonen. Gebruik de filters hierboven om de data te beperken.
| Type | Naam | MMSI | Call | Afm. | Status | SOG | COG | Bestemming | Gezien |
|---|
Over AIS & Scheepvaart
AIS (Automatic Identification System) is een automatisch volgsysteem dat gebruikt wordt op schepen en door Vessel Traffic Services (VTS) voor de identificatie en lokalisatie van vaartuigen. AIS-informatie vult radargegevens aan en helpt bij het voorkomen van aanvaringen.
Data wordt live ontvangen met een RTL-SDR dongle en gedecodeerd met AIS-catcher software.
Actieve schepen
Wat wordt geteld: Het totale aantal schepen dat momenteel zichtbaar is op de kaart en in de tabel.
Hoe wordt het berekend: Automatisch geteld uit alle ontvangen AIS-berichten binnen het ontvangstbereik. Schepen die langer dan 10 minuten niet zenden worden automatisch verwijderd.
Waarom interessant: Geeft een directe indicatie van de maritieme activiteit in de Drechtsteden. Een hoger totaal duidt op meer verkeer, wat kan wijzen op drukke vaarroutes of evenementen.
Aan het varen
Wat wordt geteld: Schepen die momenteel varen (onderweg met motor of zeilen).
Hoe wordt het berekend: Gebaseerd op de AIS-navigatiestatus. Omvat status "Aan het varen met motor" (0) en "Aan het zeilen" (8). Schepen met snelheid > 0,5 knopen worden als varend beschouwd.
Waarom interessant: Toont het aantal actieve vaartuigen in beweging. Dit geeft inzicht in de huidige verkeersdrukte en kan helpen bij het inschatten van vaartijden en drukte op vaarwegen.
Afgemeerd
Wat wordt geteld: Schepen die momenteel afgemeerd zijn (stilstaand aan kade of voor anker).
Hoe wordt het berekend: Gebaseerd op de AIS-navigatiestatus. Omvat status "Voor anker" (1) en "Afgemeerd" (5). Schepen met snelheid ≤ 0,5 knopen worden als afgemeerd beschouwd.
Waarom interessant: Toont het aantal stilstaande vaartuigen. Dit geeft inzicht in havenactiviteit en kan helpen bij het identificeren van drukke ligplaatsen of havens.
Cargo
Wat wordt geteld: Vrachtschepen, containerschepen, bulkcarriers en andere commerciële vrachtvaartuigen (AIS-codes 70-79).
Hoe wordt het berekend: Geclassificeerd op basis van het AIS-typecode dat elk schip uitzendt. Omvat motorvrachtschepen, duwbakken en containerreuzen.
Waarom interessant: Dit is het meest voorkomende scheepstype in de Drechtsteden. Het aantal geeft inzicht in de economische activiteit en logistieke stromen via Rotterdam.
Tanker
Wat wordt geteld: Olietransporteurs, chemicaliëntankers en gastankers (AIS-codes 80-89).
Hoe wordt het berekend: Geïdentificeerd door specifieke AIS-typecodes voor tankvaart. Omvat zowel zee- als binnenvaart tankers.
Waarom interessant: Tankers vervoeren gevaarlijke stoffen en zijn onderworpen aan strikte veiligheidsregels. Hun aantal geeft inzicht in de energie- en chemielogistiek.
Passagier
Wat wordt geteld: Veerboten, cruiseschepen en watertaxi's (AIS-codes 60-69).
Hoe wordt het berekend: Gebaseerd op AIS-passagierschip classificatie. Omvat zowel grote cruiseschepen als lokale veerdiensten.
Waarom interessant: Passagiersschepen duiden op recreatief verkeer of openbaar vervoer. In de Drechtsteden zien we vooral veerboten en watertaxi's.
Sleepboot
Wat wordt geteld: Sleep- en duwboten die andere schepen assisteren (AIS-codes 31-32, 52).
Hoe wordt het berekend: Geïdentificeerd door speciale AIS-codes voor hulpvaartuigen. Omvat zowel sleepboten als duwvaartcombinaties.
Waarom interessant: Sleepboten zijn essentieel voor het manoeuvreren van grote schepen in smalle vaarwegen. Hun aantal geeft inzicht in havenactiviteit.
Plezier
Wat wordt geteld: Pleziervaartuigen, jachten en zeilboten (AIS-codes 36-37).
Hoe wordt het berekend: Gebaseerd op recreatieve AIS-classificatie. Omvat motorjachten, zeilboten en andere pleziervaartuigen.
Waarom interessant: Pleziervaart piekt in zomerseizoenen en weekenden. Het aantal geeft inzicht in recreatieve maritieme activiteit.
Visserij
Wat wordt geteld: Visserijvaartuigen en trawlers (AIS-code 30).
Hoe wordt het berekend: Geïdentificeerd door de specifieke visserij AIS-code. Omvat zowel kust- als zeevissersschepen.
Waarom interessant: Visserij geeft inzicht in de lokale visserij-industrie en economische activiteit in de regio.
Hulpdienst
Wat wordt geteld: Politieboten, SAR-eenheden, loodsen en snelle hulpvaartuigen (AIS-codes 40-49, 50-55).
Hoe wordt het berekend: Geclassificeerd op basis van overheids- en hulpdienst AIS-codes. Omvat snelle vaartuigen voor noodgevallen.
Waarom interessant: Hulpdiensten duiden op veiligheidsoperaties. Een hoger aantal kan wijzen op oefeningen of incidenten.
Laatste update
Wat wordt getoond: De verbindingstatus met de AIS-ontvanger en tijdstip van de laatste succesvolle data-update.
Hoe wordt het berekend: Automatisch gemonitord door de JavaScript-client. Toont "Live" bij actieve verbinding, "Verbinden..." bij opstarten, of foutmeldingen.
Waarom interessant: Geeft de betrouwbaarheid van de live data aan. AIS-data wordt elke 2-3 seconden ververst voor bewegende schepen.
Schepen zenden continu hun positie, snelheid, koers en andere gegevens uit via VHF-radiofrequenties:
- 161.975 MHz (AIS 1, kanaal 87B)
- 162.025 MHz (AIS 2, kanaal 88B)
AIS maakt gebruik van SOTDMA (Self-Organized Time Division Multiple Access): elke frequentie wordt verdeeld in 2.250 tijdsloten per minuut, waardoor duizenden schepen tegelijk kunnen zenden zonder interferentie.
Deze signalen worden hier live opgevangen met een RTL-SDR dongle en gedecodeerd om de scheepvaart in de Drechtsteden weer te geven.
Zendintervallen
Hoe vaak een schip zendt hangt af van snelheid en koerswijziging:
| Situatie | Interval |
|---|---|
| Voor anker / gemeerd | 3 minuten |
| 0–14 knopen, rechtuit | 10 seconden |
| 0–14 knopen, koerswijziging | 3⅓ seconden |
| 14–23 knopen, rechtuit | 6 seconden |
| 14–23 knopen, koerswijziging | 2 seconden |
| > 23 knopen | 2 seconden |
Statische gegevens (naam, afmetingen, type) worden elke 6 minuten verzonden.
| Eigenschap | Klasse A | Klasse B (CS) | Klasse B+ (SOTDMA) | Binnenvaart |
|---|---|---|---|---|
| Zendvermogen | 12,5 W | 2 W | 5 W | 12,5 W |
| Verplicht voor | SOLAS-schepen (>300 GT internationaal) | Vrijwillig (recreatie) | Vrijwillig (recreatie) | Binnenvaart >20 m (NL) |
| Navigatiestatus | Ja | Nee | Nee | Ja |
| Draaisnelheid | Ja | Nee | Nee | Ja |
| Bestemming/ETA | Ja | Nee | Nee | Ja |
| Diepgang | Ja | Nee | Nee | Ja |
| Interval (varend) | 2–10 sec | 30 sec | 5–30 sec | 2–10 sec |
| Interval (stilstaand) | 3 min | 3 min | 3 min | 3 min |
Binnenvaart-AIS is de meest voorkomende transponder in de Drechtsteden. Dit is in feite een Klasse A-transponder met extra velden specifiek voor de binnenvaart. Schepen langer dan 20 meter zijn verplicht een Binnenvaart-AIS transponder te voeren op Nederlandse binnenwateren.
Op deze pagina worden scheepstypen gegroepeerd op basis van hun AIS-typecode (een tweecijferig nummer):
| Groep | AIS-codes | Beschrijving | Kleur |
|---|---|---|---|
| Cargo | 70–79 | Vrachtschepen, containerschepen, bulkcarriers | Groen |
| Tanker | 80–89 | Olietankers, chemicaliëntankers, gastankers | Rood |
| Passagier | 60–69 | Veerboten, cruiseschepen, watertaxi’s | Blauw |
| Sleepboot | 31–32, 52 | Sleep- en duwboten | Paars |
| Pleziervaartuig | 36–37 | Jachten, zeilboten, motorjachten | Oranje |
| Visserij | 30 | Vissersschepen | Turquoise |
| Hulpdienst | 40–49, 50–55 | Politie, SAR, loodsen, havendienst, snelle vaartuigen | Donkeroranje |
| Overig | 33–35, 90–99 | Baggerschepen, werkschepen, niet-gespecificeerd | Grijs |
Het tweede cijfer van de typecode geeft bij cargo (70+), tankers (80+) en passagiersschepen (60+) de gevarenklasse van de lading aan: x1 = categorie A (groot gevaar) tot x4 = categorie D (klein gevaar), x0 = geen specifieke gevarenklasse.
Het Maritime Mobile Service Identity (MMSI) is een uniek 9-cijferig nummer dat aan elk schip wordt toegekend. Bij scheepsstations geven de eerste 3 cijfers (MID — Maritime Identification Digits) het land van registratie aan:
| MID | Land |
|---|---|
| 244 / 245 / 246 | Nederland |
| 205 | België |
| 211 | Duitsland |
| 226 / 227 / 228 | Frankrijk |
| 236 / 237 | Verenigd Koninkrijk |
| 259 | Noorwegen |
Speciale MMSI-prefixen:
- 00xxx — Kuststations (bijv. 002440xxx = Nederlandse kuststations)
- 111xxx — SAR-vliegtuigen
- 970xxx — AIS-SART (noodtransponder)
- 972xxx — MOB (Man Overboord) apparaat
MMSI vs. IMO vs. ENI
| Kenmerk | MMSI | IMO-nummer | ENI |
|---|---|---|---|
| Cijfers | 9 | 7 (prefix “IMO”) | 8 |
| Permanent? | Verandert bij omvlaggen | Levenslang aan schip | Levenslang aan schip |
| Verplicht voor | Alle schepen met radio | SOLAS-schepen (>100 GT) | Europese binnenvaart |
| Toelichting | Landgebonden communicatie-ID | Internationaal scheepsidentificatie | Europees Scheepsnummer voor binnenvaart |
De meeste binnenvaartschepen in de Drechtsteden hebben een MMSI én een ENI-nummer, maar meestal geen IMO-nummer.
Het ontvangstbereik hangt af van:
- Antennehoogte — hoe hoger de antenne van zender én ontvanger, hoe groter het bereik
- Zendvermogen — Klasse A / Binnenvaart (12,5 W), Klasse B+ (5 W), Klasse B (2 W)
- Obstakels — gebouwen, bruggen en bomen kunnen VHF-signalen blokkeren
- Atmosferische condities — inversie of ducting kan bereik tijdelijk vergroten of verkleinen
| Situatie | Typisch bereik |
|---|---|
| Klasse A, open water | ~37 km (20 zeemijl) |
| Klasse B, open water | ~15–18 km (8–10 zeemijl) |
| Binnenvaart (praktijk) | 10–25 km (afhankelijk van terrein) |
| Walstation met hoge antenne | Tot 40–60 km |
- Klik op een rij in de tabel om naar het schip te zoomen op de kaart
- Klik op de scheepsnaam voor meer details op MarineTraffic
- Filter op scheepstype met de knoppen bovenaan
- Zoek op naam, MMSI of callsign
- Sorteer de tabel door op een kolomkop te klikken
Scheepsweergave op de kaart
Elk schip wordt als een gevulde vijfhoek weergegeven met een puntige boeg in de vaarrichting. De afmetingen zijn schaalgetrouw op basis van de door het schip gerapporteerde lengte en breedte.
De zwart-witte stip op het schip markeert de positie van de GPS-antenne. Dit is het exacte referentiepunt dat het schip via AIS doorgeeft. Bij de meeste vrachtschepen en tankers bevindt de antenne zich bij de brug (achterop het schip), maar bij sleepboten of kleinere vaartuigen kan deze meer naar voren zitten. De positie van de stip verschilt dus per schip en is gebaseerd op werkelijke AIS-data (to_bow, to_stern, to_port, to_starboard).
Actualiteit van schepen
Om de kaart accuraat te houden worden schepen automatisch verwijderd als ze te lang geen AIS-signaal meer uitzenden. De drempels verschillen voor varende en stilliggende schepen:
| Toestand | Normaal | Grijs (stale) | Verwijderd |
|---|---|---|---|
| Varend (> 0,5 kn) | < 30 sec | 30 – 90 sec | > 90 sec |
| Stilliggend (≤ 0,5 kn) | < 5 min | 5 – 10 min | > 10 min |
Een grijs schip is nog zichtbaar maar ontvangt geen recente updates meer. Zodra het schip weer zendt, wordt het automatisch geheractiveerd met de juiste kleur. Schepen die de verwijderdrempel overschrijden verdwijnen van zowel de kaart als de tabel.
Kolom afkortingen
| Kolom | Betekenis |
|---|---|
| SOG | Speed Over Ground — snelheid over de grond in knopen (1 kn = 1,852 km/u) |
| COG | Course Over Ground — koers over de grond in graden (0° = noord) |
| MMSI | Maritime Mobile Service Identity — uniek 9-cijferig scheepsnummer |
| Call | Callsign — de internationale roepletters van het schip |
Het Dordrecht/Drechtsteden-gebied ligt op het kruispunt van meerdere belangrijke vaarwegen:
- Oude Maas — drukke scheepvaartroute tussen Rotterdam en het Hollandsch Diep
- Noord — verbinding tussen Oude Maas en Beneden Merwede
- Beneden Merwede — belangrijke oost-west route richting Gorinchem
- Dordtsche Kil — verbinding met het Hollandsch Diep en Moerdijk
Het verkeer bestaat uit een mix van:
- Binnenvaart — vrachtschepen, duwbakken, tankers
- Zeeschepen — op weg van/naar Rotterdam of industriehavens bij Moerdijk
- Waterbus — openbaar vervoer (Aqualiner) als passagiersvaartuig
- Recreatievaart — met name in het zomerseizoen
VHF-verkeerspost Dordrecht opereert op kanaal 79.
Alle AIS-data op deze pagina wordt lokaal ontvangen in Dordrecht-Oost. Er wordt geen gebruik gemaakt van externe databronnen of API's — wat je hier ziet is wat onze eigen antenne op dat moment oppikt van de VHF-frequenties 161.975 en 162.025 MHz.
Hardware
Het hart van de ontvangstinstallatie is een Raspberry Pi 5 met daarop een Nooelec NESDR SMArt v5 SDR-dongle (Software Defined Radio). De SDR-dongle is een compact USB-apparaatje dat de ruwe radiosignalen digitaliseert zodat ze door software gedecodeerd kunnen worden.
De antenne is een scanner-antenne (geen dedicated AIS/marine-antenne) die buiten gemonteerd is op circa 12 meter hoogte. Het bereik is redelijk voor een hobbymatige opstelling — schepen in de directe omgeving worden goed ontvangen, maar het is geen professioneel walstation. Bebouwing en de relatief lage antennepositie beperken het bereik, zeker bij zwakkere Klasse B-transponders.
| Component | Specificatie |
|---|---|
| Computer | Raspberry Pi 5 Model B Rev 1.0 |
| Besturingssysteem | Raspbian GNU/Linux 12 (bookworm) |
| SDR-dongle | Nooelec NESDR SMArt v5 |
| Sample rate | 1536 kS/s |
| Antenne | Scanner-antenne, buiten, ~12 m hoogte |
| Locatie | Dordrecht-Oost |
Software
De decodering wordt gedaan door AIS-catcher, een open-source AIS-decoder. De software decodeert de ruwe radiosignalen realtime naar AIS-berichten en biedt een ingebouwde webinterface voor monitoring. De gedecodeerde data wordt doorgestuurd naar deze website waar het op de kaart en in de tabel wordt weergegeven.
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Software | AIS-catcher v0.66 |
| AIS engine | v0.66 |
| Licentie | GNU GPL v3 |
| Refresh interval | 2,5 seconden |
| Berichtsnelheid | ~5 msg/s (gemiddeld) |
Hoe ziet een AIS-bericht eruit?
De ruwe data die de SDR-dongle ontvangt wordt gedecodeerd tot AIVDM-berichten volgens het NMEA 0183 protocol. Elk bericht is één regel tekst met daarin de gecodeerde positie, snelheid, koers en scheepsgegevens. Hieronder een voorbeeld van berichten zoals ze binnenkomen:
!AIVDM,1,1,,A,13`j8H@000PE`F8MaKsf40?***I7,0*5C
!AIVDM,1,1,,A,402E:qQv`UWGbPE?2hMa***028I1,0*43
!AIVDM,1,1,,B,13aObR5001PFCo4M`***bHSB0HHj,0*5B
!AIVDM,1,1,,A,33aEOOmP00PFEE***EQh0?wD2Ja@,0*2E
!AIVDM,1,1,,A,13aDp@PP1@P***VMaR43nwwB2D3w,0*30Het eerste cijfer na !AIVDM geeft het berichttype aan: type 1–3 zijn positierapporten (meest voorkomend), type 5 bevat statische scheepsgegevens (naam, afmetingen, bestemming), en type 18/24 zijn Klasse B-meldingen. De payload (het lange stuk gecodeerde tekens) bevat de eigenlijke data in een 6-bit ASCII-codering die door de software wordt omgezet naar leesbare informatie.