Teletekst
De vertrouwde pagina’s van weleer: live uit de bron, in authentieke stijl.
Paginaversie 1.3 · laatst gecontroleerd op 30-08-2026
Informatie
Weetjes, geschiedenis en techniek achter teletekst, met bronvermelding.
Teletekst is een systeem om tekst en simpele blok-graphics mee uit te zenden via het gewone tv-signaal. Elke pagina is een vast raster van 40 tekens breed en 24 regels hoog, met een palet van slechts 8 kleuren (zwart, rood, groen, geel, blauw, magenta, cyaan, wit).
De data werd meegestuurd in het verticale terugslag-interval (VBI) van het analoge tv-beeld, de onzichtbare “lege” beeldlijnen tussen twee frames. Zo kon informatie meeliften op de uitzending zonder dat er iets aan de tv-standaard veranderd hoefde te worden. De internationale standaard heet World System Teletext (WST / CCIR System B).
- 1974De BBC lanceert op 23 september Ceefax, ‘s werelds eerste openbare teletekstdienst, ontstaan uit onderzoek naar ondertiteling voor dove kijkers.
- 1980Op 1 april start NOS Teletekst, officieel geopend door oud-schaakwereldkampioen Max Euwe. Naar Brits voorbeeld komt het nieuws op pagina 101.
- 1986World System Teletext (CCIR System B) wordt internationaal als standaard vastgelegd.
- 2012Na 38 jaar stopt Ceefax op 23 oktober, bij de definitieve overgang naar digitale tv in het Verenigd Koninkrijk.
- nuTeletekst leeft voort via de tv-app, het web en de vertrouwde paginanummers, NOS Teletekst bestond in 2025 45 jaar.
De teletekst-inhoud is en blijft eigendom van de respectieve omroepen en diensten. Deze terminal geeft de pagina’s uitsluitend weer. Het auteursrecht ligt bij de rechthebbenden:
- NOS Teletekst: © NOS (Nederland) · nos.nl/teletekst
- SVT Text: © SVT (Zweden), data via texttv.nu · svt.se/text-tv
- Ceefax: NMS Ceefax-recreatie door Nathan Dane (naar het originele BBC Ceefax) · nmsceefax.co.uk
- ARD Text: © ARD / Das Erste (Duitsland) · ard-text.de
- ZDFtext: © ZDF (Duitsland) · teletext.zdf.de
- Spark: © TVARK / Spark Teletext (Verenigd Koninkrijk) · github.com/spark-teletext
- Teefax: teletekst-recreatie van Peter Kwan c.s. (Verenigd Koninkrijk), pagina’s uit de openbare Teefax-map · teastop.plus.com
- TechSpeeltuin: onze eigen pagina’s (100–601). Elke pagina noemt onderaan zelf zijn bron. Samengevat: KNMI (bevingen, waarschuwingen, weerbericht), OpenWeather (weer en verwachting), Luchtmeetnet/RIVM en Open-Meteo (luchtkwaliteit), NOAA SWPC (ruimteweer en Kp), HamQSL/N0NBH (HF-condities), Rijkswaterstaat (waterstanden en rivieren), ENTSO-E en energievergelijk.nl (stroom- en gasprijs), NDW en Rijkswaterstaat (verkeer), Nationaal Parkeer Register (parkeergarages), de openbare MeshCore-kaart, en verder onze eigen apparatuur: de P2000-ontvanger, de SDR-ontvanger, de geigerteller en de omvormer van de zonnepanelen.
Meer over teletekst: