Teletekst
De vertrouwde pagina’s van weleer — live uit de bron, in authentieke stijl.
Informatie
Weetjes, geschiedenis en techniek achter teletekst — met bronvermelding.
Teletekst is een systeem om tekst en simpele blok-graphics mee uit te zenden via het gewone tv-signaal. Elke pagina is een vast raster van 40 tekens breed en 24 regels hoog, met een palet van slechts 8 kleuren (zwart, rood, groen, geel, blauw, magenta, cyaan, wit).
De data werd meegestuurd in het verticale terugslag-interval (VBI) van het analoge tv-beeld — de onzichtbare “lege” beeldlijnen tussen twee frames. Zo kon informatie meeliften op de uitzending zonder dat er iets aan de tv-standaard veranderd hoefde te worden. De internationale standaard heet World System Teletext (WST / CCIR System B).
- 1974De BBC lanceert op 23 september Ceefax, ‘s werelds eerste openbare teletekstdienst — ontstaan uit onderzoek naar ondertiteling voor dove kijkers.
- 1980Op 1 april start NOS Teletekst, officieel geopend door oud-schaakwereldkampioen Max Euwe. Naar Brits voorbeeld komt het nieuws op pagina 101.
- 1986World System Teletext (CCIR System B) wordt internationaal als standaard vastgelegd.
- 2012Na 38 jaar stopt Ceefax op 23 oktober, bij de definitieve overgang naar digitale tv in het Verenigd Koninkrijk.
- nuTeletekst leeft voort via de tv-app, het web en de vertrouwde paginanummers — NOS Teletekst bestond in 2025 45 jaar.
De teletekst-inhoud is en blijft eigendom van de respectieve omroepen en diensten. Deze terminal geeft de pagina’s uitsluitend weer — het auteursrecht ligt bij de rechthebbenden:
- NOS Teletekst — © NOS (Nederland) · nos.nl/teletekst
- SVT Text — © SVT (Zweden), data via texttv.nu · svt.se/text-tv
- Ceefax — NMS Ceefax-recreatie door Nathan Dane (naar het originele BBC Ceefax) · nmsceefax.co.uk
- ARD Text — © ARD / Das Erste (Duitsland) · ard-text.de
- ZDFtext — © ZDF (Duitsland) · teletext.zdf.de
- Spark — © TVARK / Spark Teletext (Verenigd Koninkrijk) · github.com/spark-teletext
Meer over teletekst: