Waterstanden

Dordrecht is de oudste stad van Holland en ligt op een eiland waar de Oude Maas, de Beneden Merwede en het Hollands Diep samenkomen. Dit unieke knooppunt van rivieren maakt de stad bijzonder kwetsbaar voor hoogwater. Bij elke vloed stijgt het water in de historische havens en bij storm kan het waterpeil gevaarlijk hoog oplopen.

De Sint-Elisabethsvloed (1421)

De meest ingrijpende watersnood in de geschiedenis van Dordrecht vond plaats in de nacht van 18 op 19 november 1421. Dijkbreuken langs de Waal en Maas zetten een enorm gebied onder water. Tientallen dorpen verdwenen voorgoed en het landschap veranderde blijvend — de Biesbosch ontstond als direct gevolg. Dordrecht werd letterlijk een eiland, gescheiden van het vasteland door het nieuw gevormde watergebied.

Watersnoodramp 1953

In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 trof een verwoestende stormvloed Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant. In Dordrecht bereikte het water een recordhoogte van 3,07 meter NAP. Grote delen van het eiland liepen onder. Deze ramp was de directe aanleiding voor de Deltawerken, het grootste waterbouwkundige project ter wereld.

Waterpeil vandaag

Normale waterstanden in Dordrecht variëren tussen -7 cm en 175 cm NAP. Door het getij zijn er dagelijks twee hoog- en twee laagwatermomenten. Vanaf een verwachte waterstand van 2,30 m NAP verstrekt de gemeente zandzakken en worden kwetsbare kades afgezet. De laagste kade (Kraansteiger bij de Wijnhaven) ligt op slechts 1,74 m NAP.

De Oosterscheldekering is het grootste en meest complexe bouwwerk van de Deltawerken. De kering is 9 kilometer lang en overspant de monding van de Oosterschelde tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland. Het bouwwerk bestaat uit 65 betonnen pijlers met daartussen 62 stalen schuiven, elk tot 42 meter breed en wegen tot 480 ton.

Open en dicht

Anders dan oorspronkelijk gepland werd de kering niet als vaste dam gebouwd, maar als doorlaatbare stormvloedkering. Bij normaal weer blijven de schuiven open, zodat het getij de Oosterschelde in- en uitstroomt. Dit was cruciaal om het unieke zoutwatermilieu met zijn mosselbanken, zeehonden en vogels te behouden. Bij een verwachte waterstand boven 3,00 m NAP bij Vlissingen sluiten de schuiven automatisch.

Feiten

De bouw duurde van 1976 tot 1986 en kostte circa 2,5 miljard euro (gecorrigeerd voor inflatie). De kering is in 1986 geopend door Koningin Beatrix en geldt als een van de moderne wereldwonderen van de waterbouw. Gemiddeld sluit de kering 1 tot 2 keer per jaar.

De Haringvlietdam sluit het Haringvliet af van de Noordzee en ligt tussen de eilanden Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee. Met een lengte van 4,5 kilometer is het een van de grootste waterwerken van de Deltawerken. In de dam bevinden zich 17 spuisluizen, elk 56,5 meter breed, waarmee het overtollige rivierwater van Rijn en Maas naar zee wordt geloosd.

Spuibeheer & het Kierbesluit

De sluizen worden geopend bij laag tij om rivierwater af te voeren en gesloten bij stormvloed om het achterland te beschermen. Sinds november 2018 is het Kierbesluit van kracht: bij vloed worden de sluizen op een kier gezet om zout zeewater het Haringvliet in te laten. Dit herstelt gedeeltelijk de overgang van zoet naar zout water, wat essentieel is voor trekvissen zoals zalm, zeeforel en steur om vanuit zee de rivieren op te zwemmen.

Feiten

De dam werd gebouwd tussen 1957 en 1971 en was het eerste grote Deltawerk dat werd voltooid. De spuisluizen hebben een gezamenlijke capaciteit van 21.000 m³ per seconde, genoeg om het dubbele van de gemiddelde Rijnafvoer naar zee te pompen.

De Europoortkering bestaat uit twee keringen die samen de Nieuwe Waterweg en het Hartelkanaal afsluiten: de Maeslantkering en de Hartelkering. Samen vormen zij het sluitstuk van de Deltawerken en beschermen ruim een miljoen mensen in het Rijnmondgebied, inclusief Dordrecht.

Maeslantkering

De Maeslantkering bij Hoek van Holland is een van de grootste beweegbare constructies ter wereld. De kering bestaat uit twee sectordeuren, elk zo groot als de Eiffeltoren op zijn kant: 22 meter hoog, 210 meter lang en met een gewicht van 6.800 ton per deur. De deuren drijven in speciaal gebouwde dokken aan weerszijden van de Nieuwe Waterweg. Bij dreiging draaien ze dicht in een boogbeweging van 90 graden en zinken op de rivierbodem.

De kering sluit volledig automatisch wanneer het voorspelde waterpeil bij Rotterdam 3,00 m NAP overschrijdt (bij Dordrecht correspondeert dit met 2,90 m NAP). Het hele sluitproces duurt ongeveer 2 uur. Sinds de ingebruikname in 1997 is de kering twee keer operationeel gesloten: in 2007 en in 2018.

Hartelkering

De Hartelkering in het Hartelkanaal bij Spijkenisse werkt samen met de Maeslantkering. Het is een eenvoudiger constructie met twee verticale hefdeuren. Wanneer de Maeslantkering sluit, sluit de Hartelkering mee om te voorkomen dat het water via het Hartelkanaal alsnog het achterland bereikt.

De Hollandsche IJsselkering bij Krimpen aan den IJssel was het allereerste Deltawerk en werd in 1958 in gebruik genomen, slechts vijf jaar na de Watersnoodramp. De kering beschermt het laagst gelegen deel van Nederland: het Groene Hart, waar polders tot 6 meter onder NAP liggen. Zonder deze kering zou een stormvloed het hart van de Randstad onder water zetten.

Werking

De kering bestaat uit twee verticale hefdeuren van elk 80 meter breed die bij dreigend hoogwater in de Hollandsche IJssel worden neergelaten. De sluitingsdrempel ligt bij 2,25 m NAP bij Krimpen aan den IJssel. De kering sluit gemiddeld 2 tot 3 keer per jaar en is daarmee de meest gebruikte stormvloedkering van Nederland.

Historische context

Tijdens de Watersnoodramp van 1953 dreigde de dijk bij Krimpen te bezwijken. Het rivierschip De Twee Gebroeders werd op het laatste moment in het dijkgat gevaren om een doorbraak te voorkomen. Dit heldhaftige moment benadrukte de urgentie van permanente bescherming en leidde direct tot de bouw van deze kering.

De kadehoogtes in de tabel geven een globale indicatie van het terrein en kunnen plaatselijk afwijken. Bij lange kades kan de hoogte oplopend of aflopend zijn. De marge toont het verschil tussen de kadehoogte en het huidige waterpeil.

Statusniveaus

• Veilig — Waterpeil ruim onder de kadehoogte
• Hoog — Waterpeil boven 80% van de kadehoogte
• Gevaar — Marge minder dan 10 cm
• Onder water — Waterpeil boven kadehoogte

Mist u een locatie? Geef deze door via het contactformulier met een verifieerbare bron.

De gegevens op deze pagina worden elke 10 minuten automatisch opgehaald uit de volgende bronnen:

• Rijkswaterstaat Waterinfo — Live waterstanden, grafiekdata (48 uur) en watertemperatuur voor meetpunt Dordrecht (DORD)
• Waterberichtgeving RWS — Status van de stormvloedkeringen
• Gemeente Dordrecht — Kadehoogtes en hoogwaterinformatie

Getijdenvoorspellingen zijn gebaseerd op de verwachte waterhoogte van Rijkswaterstaat. Wind- en temperatuurdata komen van het lokale weerstation.

Meld u aan voor de Hoogwatermailservice van de gemeente Dordrecht om tijdig gewaarschuwd te worden bij verwacht hoogwater.