Noodsituatie

Rampenzenders – Luister live

Bij een ramp of noodsituatie schakelen de regionale en landelijke rampenzenders over op crisisinformatie. Radio Rijnmond is bij wet aangewezen om te dienen als calamiteiten- en rampenzender, en heeft daarover convenanten gesloten met de veiligheidsregio’s. Rijnmond bedient twee veiligheidsregio’s – Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland Zuid – en het verzorgingsgebied omvat nadrukkelijk de Drechtsteden, Alblasserdam en Dordrecht. Bij een ernstig incident kan de burgemeester van Dordrecht, als voorzitter van de veiligheidsregio, zendtijd overnemen.

Te ontvangen via 93.4 FM en DAB+ kanaal 5B (frequentie-overzicht Rijnmond). Luister direct mee via de onderstaande streams – de audio speelt op de achtergrond af.

DARES ZHZ (Regio 18)

DARES Zuid-Holland-Zuid – regio 18, met Dordrecht als thuisbasis – is de regionale tak van Stichting DARES (Dutch Amateur Radio Emergency Service). Zendamateurs leveren hier een deel van de radiocommunicatie wanneer de reguliere infrastructuur langdurig uitvalt: bij stroomuitval, overstroming of overbelasting van telecomnetwerken – in deze regio een reëel risico. De groep heeft een convenant met Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid en kan door de veiligheidsregio worden gealarmeerd.

Het DARES Regionaal Communicatie Centrum (DRCC) werkt onder de roepnaam PI9DO en is gehuisvest bij de Dordtse Elektronica Club (roepnaam PI4DEC), die de ruimte, apparatuur en het antennepark beschikbaar stelt. Vanuit het DRCC wordt het verkeer met veldstations en met het landelijke station PI9D gecoördineerd. Het centrum beschikt over een eigen noodstroomvoorziening, HF-, VHF- en UHF-sets, en kan via Winlink e-mail over de radio versturen.

De wortels liggen in maart 1980, toen zendamateurs in de Drechtsteden het noodnet DRAYNET (Dutch Radio Amateur Emergency Network) oprichtten. Er werd geoefend met waterschap De Grote Waard, en het netwerk is tweemaal ingezet bij de zoektocht naar vermiste kinderen, samen met de politie. In mei 2004 gingen de toen 35 leden op in de landelijke Stichting DARES, die haar indeling gelijktrok met die van de veiligheidsregio’s: 25 DARES-regio’s, elk met een eigen regiocoördinator.

Bron: DARES ZHZ – Missie en DRCC.

Alarmstatus · laatste update: 13 Aug 04:55

Wat te doen als het luchtalarm afgaat?

In de Stadspolders zijn 2 sirenes geplaatst die bij een noodsituatie kunnen afgaan. Dit kan bijvoorbeeld zijn bij een brand, explosie of andere ramp. 1 sirene bevindt zich op het dak van de flat op de Palissander (Oudelandshoek) en 1 op het dak van de flat aan de Mina Kruseman-erf.

Actieplan

Het luchtalarm gaat af (buiten de test) – dat betekent een noodsituatie! Volg deze stappen:

Waterveiligheid Eiland van Dordrecht

Dordrecht ligt op een eiland in het overgangsgebied van zee en rivier. De kans op een overstroming (dijkring 22) is zeer klein door robuuste dijken die voldoen aan nationale normen, maar de impact zou door de lage ligging enorm zijn: het binnendijkse gebied ligt gemiddeld rond NAP, met het laagste punt op ongeveer 1 meter onder NAP – en het water staat aan alle kanten. Klimaatverandering verhoogt de druk op dit systeem.

Belangrijke telefoonnummers & websites

Denk Vooruit: noodpakket & noodplan

Eind september 2025 lanceerde de Rijksoverheid de meerjarige publiekscampagne Denk vooruit, gecoördineerd door de NCTV. Door toenemende risico's zoals extreem weer, cyberaanvallen, grote stroomuitval of overstromingen, wil de campagne Nederlanders helpen zich beter voor te bereiden. Onderzoek toont dat 6 op de 10 Nederlanders de kans op een noodsituatie hoger inschat, maar slechts 3 op de 10 is al voorbereid (NCTV-onderzoek, oktober 2025).

Als kern kregen ruim 8,5 miljoen huishoudens tussen 25 november 2025 en 10 januari 2026 het informatieboekje 'Bereid je voor op een noodsituatie' thuisbezorgd. Dit praktische boekje (te downloaden via denkvooruit.nl/informatieboekje) richt zich op de eerste 72 uur zelfstandig overleven zonder basisvoorzieningen zoals stroom, water of internet – hulp kan dan even op zich laten wachten. Bron: NCTV.

De campagne geeft drie eenvoudige stappen:

1. Stel een noodpakket samen: water (min. 3 liter p.p./dag), houdbare voeding, medicijnen, zaklamp, batterijradio, contant geld, EHBO en documenten.
2. Maak een noodplan: bespreek met je huishouden acties bij uitval of evacuatie, en noteer buitengebied-contacten.
3. Praat met elkaar en help elkaar: bespreek risico's met buren of familie – samenredzaamheid versterkt ons allemaal.

Het boekje bevat tips voor iedereen, inclusief speciale groepen, en is beschikbaar in eenvoudige taal en gebarentaal. De campagne loopt door via tv, radio, online en lokale partners. Meer weten? Bezoek www.denkvooruit.nl. Denk vooruit – voorbereiden is slim en verantwoordelijk.

Noodpakket checklist

De meeste spullen heb je waarschijnlijk al in huis:

Het luchtalarm (WAS)

Wat is het WAS?

Het Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS) is een netwerk van 4.278 sirenes verspreid over heel Nederland. Het systeem is eigendom van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en werd op 3 juni 1998 in gebruik genomen als opvolger van het luchtalarm uit 1954. De sirenes kunnen draadloos en onafhankelijk van elkaar worden geactiveerd vanuit de alarmcentrale van de regionale brandweer.

Elke eerste maandag van de maand om 12:00 uur wordt het systeem getest. Het testsignaal duurt 1 minuut en 26 seconden. De test vindt niet plaats op nationale en religieuze feestdagen, en ook niet op 4 mei (Dodenherdenking).

Plannen voor afschaffing

Al sinds 2015 liggen er plannen om het WAS te vervangen door digitale alternatieven, met name NL-Alert. De oorspronkelijke afschakeldatum was 2018, daarna verschoven naar 2020 en vervolgens naar 2021. Geen van deze data werd gehaald.

In maart 2024 schreef demissionair minister Yeşilgöz (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer dat het WAS eind 2025 zou worden afgeschaft, omdat de onderhoudscontracten van de WAS-palen dan aflopen. Het in stand houden en uitbreiden van de sirenes zou minstens €160 miljoen kosten. Daarnaast is de sirene in het meest gunstige geval door slechts 75% van de bevolking te horen, tegenover 92% bereik voor NL-Alert – een percentage dat in nieuwbouwwijken en gebieden met hoogbouw nog lager ligt. Bron: NOS – Tweede Kamer wil dat minister zorgt dat luchtalarm blijft bestaan.

Kamermeerderheid voor behoud

De afschaffingsplannen stuitten opnieuw op politiek verzet. Een Kamermeerderheid (PVV, NSC, GroenLinks-PvdA, BBB, JA21) stemde voor behoud van het WAS. De belangrijkste argumenten:

• Cyberrisico: NL-Alert is afhankelijk van digitale infrastructuur en kwetsbaar bij cyberaanvallen
• Bereik: NL-Alert bereikt circa 92% van de bevolking – de resterende 8% wordt niet bereikt, bijvoorbeeld doordat het toestel uitstaat, op stil staat, geen dekking heeft of de noodmeldingen niet ingeschakeld zijn
• Stroomuitval: bij een stroomstoring valt het mobiele netwerk – en daarmee NL-Alert – na circa 2 uur uit, terwijl de sirenes een eigen noodstroomvoorziening (accu) hebben en dan nog werken
• Buitengebieden: NL-Alert werkt juist in dunbevolkte gebieden minder betrouwbaar

De maandelijkse sirenetest is hierdoor tot op heden niet afgeschaft.

Besluit juni 2026: het luchtalarm blijft Update

Begin juni 2026 maakte minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) bekend dat het luchtalarm definitief blijft bestaan. Het sirenenetwerk zou aanvankelijk vanaf 2028 worden uitgefaseerd, maar dat plan is teruggedraaid. In plaats daarvan komt er een geheel nieuw landelijk sirenenetwerk dat de ruim 4.200 verouderde alarmpalen vervangt. Defensie betaalt mee aan het nieuwe systeem.

Wat er verandert ten opzichte van het huidige WAS:

• Centrale bediening: het netwerk wordt landelijk met één druk op de knop bediend, in plaats van decentraal per veiligheidsregio
• Meerdere signalen: verschillende geluidssignalen voor verschillende soorten dreiging, zodat duidelijker is wat er aan de hand is
• Koppeling met Defensie: het systeem wordt gekoppeld aan het detectiesysteem van Defensie
• Blijft naast NL-Alert bestaan: de sirene en NL-Alert vullen elkaar aan als complementaire waarschuwingssystemen

De eenmalige kosten voor het nieuwe netwerk bedragen circa €100 miljoen, plus ongeveer €6 miljoen per jaar aan exploitatie. Bron: NOS – Luchtalarm blijft toch bestaan, Defensie betaalt mee, juni 2026.

NL-Alert

NL-Alert is het mobiele waarschuwingssysteem van de overheid, actief sinds 2012 en sindsdien honderden keren ingezet bij daadwerkelijke noodsituaties. Het werkt via cell broadcast: een technologie waarbij zendmasten een bericht uitzenden naar alle mobiele telefoons in een bepaald gebied, vergelijkbaar met een radiosignaal.

NL-Alert wordt tweemaal per jaar getest: op de eerste maandag van juni en december, om 12:00 uur, tegelijk met de maandelijkse sirenetest.

NL-Alert instellen op je telefoon

De meeste moderne telefoons ontvangen NL-Alert automatisch, maar het is verstandig om dit te controleren:

Advies

DARES Regionaal

In het geval van een ramp, noodsituatie of andere calamiteit (zowel regionaal, nationaal als internationaal), is het van groot belang de communicatiekanalen nauwlettend te volgen. Hieronder vindt u een overzicht van nuttige telefoonnummers, websites, frequenties, enzovoort, die van waarde kunnen zijn in dergelijke situaties.

DARES, voluit de Dutch Amateur Radio Emergency Service, is een vrijwilligersorganisatie van gelicenseerde radiozendamateurs en geregistreerde luisteramateurs in Nederland. Hun hoofddoel is het ondersteunen van professionele hulpdiensten bij rampen en calamiteiten door het opzetten en onderhouden van betrouwbare radioverbindingen. Dit kan variëren van lokale tot internationale communicatienetwerken, bijvoorbeeld bij stroomuitval, overstromingen of andere noodsituaties waarin reguliere communicatiesystemen uitvallen. DARES werkt samen met veiligheidsregio's en organisaties zoals het Ministerie van Defensie om spraak- en dataverbindingen te faciliteren, vaak met behulp van HF-, VHF- en UHF-frequenties. De organisatie traint haar leden regelmatig om snel en efficiënt te kunnen handelen wanneer dat nodig is.

Situatiebewustzijn – Live data

Tijdens een noodsituatie is actuele informatie essentieel. Hieronder vind je directe links naar relevante data op TechSpeeltuin, zoals weercondities, waterstanden, stralingsniveaus en hulpdienstmeldingen.

Apps voor noodsituaties

MeshCore – LoRa noodcommunicatie

MeshCore is een open-source mesh-netwerk protocol op basis van LoRa radio's. Met kleine, goedkope apparaten (€20-50) kun je tekstberichten versturen over tientallen kilometers zonder internet of telefoonnetwerk. Berichten worden automatisch doorgestuurd via het mesh-netwerk.

MeshCore wint snel terrein in Nederland, met name in de Randstad. De technologie is bijzonder geschikt voor situaties waarin reguliere communicatie-infrastructuur uitvalt. Wel met een kanttekening: DARES liet in juli 2026 desgevraagd weten dat MeshCore geen formele DARES-dienst is en niet wordt ingezet als noodcommunicatiekanaal – er zijn wel individuele deelnemers die ermee experimenteren. Reken er in een echte noodsituatie dus niet op dat er iemand meeluistert.

• Bereik: tientallen kilometers (afhankelijk van opstelling en antenne)
• Frequenties: 868 MHz of 433 MHz (licentievrij in Europa)
• Beveiligde tekstcommunicatie zonder internet
• Open source (MIT License)

Frequentie-overzicht

Alle relevante frequenties voor noodcommunicatie, hulpdiensten, burgercommunicatie en zendamateurs. Klik op een categorie om de frequentietabel te bekijken.