Grote onderhoudsronde deel 1: nieuwe aftelbalk, regen van de radar en een hoop nieuwe functies

De afgelopen dagen is er flink gesleuteld aan TechSpeeltuin. Nieuwe functies, snellere kaarten, scherpere cijfers en overal een klikbare bron erbij.

Het zijn er zo veel geworden dat alles in één bericht proppen onleesbaar zou worden. Dit is daarom deel 1; wat er niet meer in paste komt in een tweede bericht.

Nieuw: een aftelbalk in de header

Direct onder de header staat vanaf nu een strook met aftellers naar aankomende gebeurtenissen. Eén vaste plek, in plaats van losse meldingen verspreid over de site. De chips sorteren zichzelf op wat het eerst komt, kleuren mee naarmate het dichterbij komt en verdwijnen vanzelf als de gebeurtenis voorbij is.

Er staan nu tellers voor onder meer de Papendrechtse brug (op basis van de actuele brugopeningen), de eerstvolgende supermaan, de maandelijkse sirenetest en de filedruk. Een chip kan ook een stand van nu tonen in plaats van een aftelling.

Zonsverduistering op de seconde nauwkeurig

De opvallendste teller: de zonsverduistering van 12 augustus 2026. Vanuit Dordrecht begint die om 19:17:03, met het maximum om 20:11:51 en het einde om 21:03:54. Op het hoogtepunt is bijna 89% van de zon bedekt. Elders op de wereld is het een totale eclips; vanuit Nederland zien we een gedeeltelijke.

Die tijden zijn berekend voor Dordrecht als waarnemingspunt en inclusief seconden — voorheen werden die weggerond, wat voor een afteller nu net niet precies genoeg is.

Weer en water

Neerslagverwachting rechtstreeks van de radar

Op de Regenradar komt de verwachting voor het komende uur nu van de KNMI-neerslagradar in plaats van uit een rekenmodel. Dat scheelt: een model met een raster van tientallen kilometers ziet een kleine bui boven Dordrecht simpelweg niet, de radar wel.

Nieuw is dat de verwachting ook zégt hoe hard het gaat regenen, in gewone woorden:

Het regent nu licht; rond 13:55 is het droog. Rond 14:35 volgt lichte regen.

De schaal loopt van heel licht (motregen) via licht, matig en hard tot heel hard en extreem hard, volgens de KNMI-drempels voor neerslagintensiteit. De piekwaarde in mm/uur staat er als getal naast. De balkjesgrafiek heeft kloktijden op de as in plaats van "+30 min", zodat je ziet hoe lang een bui aanhoudt. Valt de radar even weg, dan meldt de pagina dat en valt hij terug op het model.

Waterstanden: getijden beter herkend

De getijkromme bij Dordrecht is sterk asymmetrisch — snel vullen in zo'n drie uur, traag leeglopen in negen. Die lange, vlakke schouder in de dalende tak werd soms als een laagwater aangezien, waardoor er twee laagwaters achter elkaar konden verschijnen zonder hoogwater ertussen. De herkenning van hoog- en laagwater is herzien en werkt nu op de afwisseling tussen beide, wat dat soort dubbelingen uitsluit.

Ook de rivierdata is bijgewerkt: de metingen komen nu binnen met de officiële classificatie van Rijkswaterstaat erbij, in plaats van een eigen interpretatie.

Lucht, straling en bodem

Grondwater: de kaart is drastisch sneller

De peilbuizenkaart kleurt elke put op basis van de laatst gemeten grondwaterstand. Om dat te doen haalde de pagina per put de complete meetreeks op — soms tienduizenden metingen — om er precies één getal uit te lezen. Met honderd putten in beeld liep dat op tot tientallen megabytes, telkens als je de kaart verschoof.

Dat is herzien:

In de praktijk: een kaart die meteen reageert in plaats van seconden laadt, en die ook op een mobiele verbinding werkt. De volledige meetreeks wordt nog steeds opgehaald wanneer je hem echt nodig hebt — bij het openen van een grafiek.

Verder toegevoegd: trendlijntjes in de KPI-tegels, tooltips op de kaart met de gemeten stand en de diepte onder maaiveld, en een kleurschaal die is afgestemd op de uitlegtabel, met de kanttekening dat het een indicatieve indeling is.

Radioactiviteit: één schaal, zes tegels

De stralingspagina classificeert de meting nu overal op dezelfde manier, volgens de referentietabel op de pagina zelf — inclusief het niveau Hoog, dat wel in die tabel stond maar nog niet in de weergave.

Verder: zes KPI-tegels naast elkaar op brede schermen, een melding wanneer de meting verouderd is (op een stralingspagina wil je weten of je naar een oud getal kijkt), en een grafiek die direct meekleurt met de donkere modus.

Luchtkwaliteit: stookadvies en snellere pollenradar

Het stookadvies van het RIVM geldt per blok van zes uur op vaste tijdstippen: 04:00–10:00, 10:00–16:00, 16:00–22:00 en 22:00–04:00. De pagina kiest nu het blok waar het huidige moment in valt, en de tijdlijn toont alleen nog blokken die nog moeten komen.

Daarnaast: de pollenradar wordt nu hergebruikt in plaats van bij elke weergave opnieuw opgehaald (dat scheelt ruim een megabyte per keer), de uitklapbare uitleg is toegankelijk met toetsenbord en schermlezer, de LKI-schaalbalk volgt de officiële RIVM-indeling met vier klassen in de juiste breedte en kleuren, en de WHO-advieswaarde voor stikstofdioxide is geactualiseerd naar de richtlijn van 2021.

Natura 2000 : cijfers met betekenis

De KPI-tegels toonden kale getallen. Nu staat erbij wat ze betekenen, inclusief de reden dat ze niet netjes optellen:

De twee richtlijnen tellen samen op tot meer dan het totaal, omdat een gebied onder beide kan vallen: 84 gebieden zijn alleen Habitatrichtlijn, 22 alleen Vogelrichtlijn en 56 allebei — samen 162.

De oppervlakte heeft duiding gekregen die er echt toe doet. Nederland heeft ruim 2,2 miljoen hectare Natura 2000-gebied, maar daarvan is 86% open water, inclusief de Noordzeegebieden Bruine Bank, Klaverbank, Friese Front en Doggersbank. Op het land gaat het om zo'n 309.000 hectare, met de binnenwateren erbij om 570.000 hectare: ruim 9% van het Nederlandse landoppervlak.

De Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn zijn nu klikbaar en verwijzen rechtstreeks naar de wetteksten; de uitleg over habitatcodes, prioritaire typen en trekvogels is aangescherpt aan de hand van de artikelen zelf. De bodemcodes in het informatievenster zijn nagelopen tegen de officiële legenda van de Bodemkaart van Nederland.

Uitgezocht: komt er bodemverontreiniging op de kaart?

De saneringsbesluiten zijn technisch al op te vragen, maar met 199 registraties voor heel Nederland is de dekking nog te dun voor een zinvolle kaartlaag. Het bodemonderzoek kan nog niet op gebied doorzocht worden. We houden het in de gaten.

Ruimte en atmosfeer

Astronomie: herbouwd hemeldashboard

Het hemeldashboard op Astronomie is opnieuw opgebouwd. Daarnaast is de inhoud gecontroleerd op onder meer de opgegeven ISS-hoogte, de percentages bij een supermaan, de Kp-waarde die nodig is voor zichtbaar noorderlicht en de herkomst van de F10.7-zonneflux.

Aurora: "Kan ik het nu zien?"

Op Aurora staat een nieuw paneel dat vier voorwaarden tegen elkaar afweegt — geomagnetische activiteit, voldoende duisternis, bewolking en maanlicht — en vervolgens de zwakste schakel benoemt. Dat is bruikbaarder dan alleen een Kp-getal: bij helder weer en hoge activiteit is het antwoord in de zomer alsnog "nee", omdat het simpelweg niet donker genoeg wordt.

Ook is verduidelijkt dat de OVATION-kaart een vooruitblik van 30 tot 90 minuten is en geen meting van dit moment.

Aardbevingen: gecontroleerd en uitgebreid

De aardbevingenpagina heeft er een landkolom en labels per gebeurtenistype bij gekregen. De achtergrondteksten zijn nagelopen op het onderscheid tussen mantel en asthenosfeer, tussen fracking en geothermie, de kans op een Noordzee-tsunami, de betekenis van Bath als gemiddelde, de sluitingsdata rond Groningen en de gebruikte plaatnamen.

Energie

Het Energie Dashboard heeft er twee onderdelen bij gekregen.

Het landelijk elektriciteitsverbruik laat zien hoeveel stroom Nederland op dit moment afneemt, naast de productie en de energiemix die er al stonden. Daarmee zie je in één beeld of we op eigen productie draaien of aan het bijkopen zijn.

Nieuw zijn ook de internationale stroomflows: hoeveel elektriciteit er op dit moment over de landsgrenzen heen en weer gaat, en met welke buurlanden. Handig om te zien wanneer Nederland netto exporteert of juist importeert — iets wat sterk samenhangt met wind, zon en de prijzen op de markt.

MeshCore

Nieuw: CLI-referentie

Er staat een nieuwe pagina: CLI-referentie. Een compleet overzicht van de MeshCore-commando's voor repeater, room server en companion — alle set- en get-commando's met hun standaardwaarden, aangevuld met de Nederlandse richtlijnen. Bedoeld als naslag naast je terminal, in plaats van zoeken in losse documentatie.

Raw Packet Breakdown herzien

De Raw Packet Breakdown is volledig opnieuw opgezet. Live MeshCore-pakketten worden byte voor byte uit elkaar getrokken: header, path, payload en de ontsleutelde inhoud, elk apart benoemd. Wie wil begrijpen hoe een pakket is opgebouwd — of wil controleren waarom iets niet aankomt — ziet nu precies welk byte welke betekenis heeft.

Regio Generator bijgewerkt

De Regio Generator genereert de instelcommando's voor je repeater en is bijgewerkt naar de huidige situatie. Nieuw is dat je een link kunt delen met de instellingen er al in: je stelt de configuratie samen, deelt de URL, en de ontvanger krijgt precies dezelfde voorinstellingen te zien. Scheelt overtypen en voorkomt fouten.

Hamradio

Propagatie: de rekenkern herzien

De rekenkern van Propagatie is grondig herzien. De belangrijkste verandering: een band heeft twee grenzen, geen één. Voorheen werd alleen naar de bovengrens gekeken, waardoor 160m en 80m op een zomermiddag als "open" werden gemeld terwijl ze in werkelijkheid door absorptie dicht zaten. Naast de bovengrens wordt nu ook de onderste bruikbare frequentie meegewogen, en de pagina vermeldt per band de reden van de status.

Verder toegevoegd:

• Een Sporadic-E indicator voor 6m en 4m, die niet de gewone F2-laag volgt maar de Es-laag — met gemeten waarden en de spotdichtheid uit het eigen DX-cluster.
• Een meerdaagse verwachting over 27 dagen en een historische trend over 30 dagen.
• Een sectie met externe tools (VOACAP, Proppy, PSKReporter, RBN, WSPRnet) met geverifieerde deep-links.
• Een zelfkalibratie-lus die elk kwartier per band vastlegt wat er voorspeld werd en hoeveel DX-spots er werkelijk binnenkwamen — zodat de voorspelling toetsbaar is in plaats van alleen plausibel.

De padberekening gebruikt nu de werkelijke reflectiepunten in plaats van een vlakke-aardebenadering, wat op lange paden een aanzienlijk verschil maakt.

Bandplan

Het bandplan is grondig herzien en toont het IARU Region 1-bandplan met de Nederlandse vermogenslimieten uit de Regeling gebruik van frequentieruimte. De pagina wordt volledig door de server opgebouwd, waardoor hij ook zonder JavaScript leesbaar is; de interactieve laag komt daar overheen. Bij de banden staan live propagatiebadges, en spot-markers zijn duidelijk gemarkeerd als afspraak — niet als wettelijke verplichting.

Digimode realtime

Op Digi Realtime zijn de FT8-, FT4- en WSPR-signalen te volgen die binnenkomen op onze eigen ontvanger. Met kaart, grafieken en een heatmap van de ontvangst.

Veiligheid en verkeer

P2000: meldingen opnieuw ontworpen

De meldingskaart op P2000 en de subpagina's is herbouwd. Wat opvalt:

• De kopregel licht incidenttype en locatie eruit, met de rest eronder — er verdwijnt geen tekst, hij wordt alleen anders geordend.
• Kleur per dienst (brandweer, ambulance, politie, traumahelikopter) staat los van urgentie, die alleen de prioriteitsbadge kleurt. Twee dingen die eerder door elkaar liepen.
• Elke melding heeft een deellink die 60 dagen blijft werken, ook als de melding buiten het tijdvenster van de pagina valt.
• De zeven losse tegels en de filterknoppen zijn samengevoegd tot één statbalk.

De weergave is bovendien opgeschoond en op snelheid getrimd: een rustiger beeld dat ook bij veel meldingen vlot blijft scrollen. De filter- en zoekbalk is een globaal component geworden, zodat andere pagina's dezelfde compacte werkbalk kunnen gebruiken.

Nieuw zijn de geluidssignalen bij binnenkomende meldingen. Je kunt zelf kiezen welk geluid je wilt horen, met verschillende alarmtonen om uit te kiezen — waaronder de klassieke vijftoonsoproep (5TVO / Selcal) die veel mensen nog kennen van het analoge alarmeringstijdperk. Uiteraard uit te zetten.

Verkeer: richting per rijbaan

Op Verkeer draait alles om de rijrichting per rijbaan — een file de ene kant op zegt niets over de andere. In de kaartpopup en de tabel staat nu altijd kompasrichting én bestemming samen, bijvoorbeeld NW · Ri Rotterdam. Alleen "NW" zegt niemand iets, alleen "Ri Rotterdam" is dubbelzinnig op een weg die beide kanten op gaat.

Nieuw is dat meldingen een "ter hoogte van"-omschrijving krijgen op basis van afritten en knooppunten uit OpenStreetMap, plus de opgegeven vertraging en het volledige traject van een melding in plaats van alleen het beginpunt. Uitspraken over spitsuur of de drukste dag worden alleen gedaan als het verschil groot genoeg is om betekenis te hebben.

De Drechttunnel en de Papendrechtse brug worden apart in de gaten gehouden. Zit daar iets vast, dan meldt de pagina dat — of het nu door een ongeval komt, een geplande afsluiting, een openstaande brug of wegwerkzaamheden. Voor wie de stad in of uit moet is dat de vraag die telt: kan ik erdoor, ja of nee.

Onder de motorkap

• De foutpagina's (403, 404, 410, 500, 503) zijn opnieuw opgezet en gestroomlijnd: dezelfde opmaak als de rest van de site, duidelijke uitleg over wat er aan de hand is, en een weg terug. De 404 doet nu een "bedoelde je …?"-suggestie op basis van de paginanamen.
• De beveiligingslaag van de site heeft een grote update gehad. Die draait volledig achter de schermen en zou je als bezoeker niet moeten merken — dat is precies de bedoeling.
• Er is een beheerpagina voor de API-modules bijgekomen, met toegang, sleutels en gebruiksstatistieken op één plek.
• De site heeft een onderhoudsmodus die netjes een 503 teruggeeft in plaats van een half werkende pagina.

Rode draad: waar komt het cijfer vandaan?

Bij alle datapagina's is bij elk getal dezelfde vraag gesteld: waar komt dit vandaan, en klopt het nog? Normwaarden, drempels en schalen zijn nagelopen bij de bronhouder zelf — WHO, RIVM, KNMI, het Europees Milieuagentschap, het Compendium voor de Leefomgeving, Rijkswaterstaat en de Europese wetteksten.

Waar dat tot een bijstelling leidde, is die doorgevoerd. Waar het klopte, staat nu een klikbare bronvermelding bij de betreffende sectie, zodat je het zelf kunt nakijken. Elke herziene pagina heeft onder de titel een paginaversie en revisiedatum, zodat zichtbaar is wanneer de inhoud voor het laatst is gecontroleerd.

En er komt nog een deel 2

Hiermee zijn we er nog niet — en dat is precies de reden dat dit bericht in tweeën gaat. Alles bij elkaar zetten zou een lap tekst opleveren die niemand meer uitleest, terwijl elk onderdeel op zich de moeite van het vermelden waard is.

Er wordt op dit moment nog volop doorgewerkt. Wat nu al klaar is maar niet meer in dit bericht paste, plus alles wat er de komende dagen nog bij komt, verschijnt binnenkort in deel 2.

Een paar punten zijn bovendien bewust doorgeschoven naar een latere ronde, waaronder de uitgebreide achtergrondteksten over luchtverontreinigende stoffen. Die verdienen nog een controleslag voordat we er iets over beweren.

Vragen, of iets opgemerkt dat niet klopt? Laat het weten.