Webb-ruimtetelescoop ontdekt ster met water en stof bij zwart gat

In de extreme omgeving rond het superzware zwarte gat Sagittarius A* in het centrum van de Melkweg heeft de Webb-ruimtetelescoop een onverwachte ster ontdekt: IRS 3. Deze reuzenster, zo'n 72 miljoen jaar oud en zes keer zo zwaar als de zon, bevindt zich op slechts 0,55 lichtjaar van het zwarte gat, waar de straling normaal gesproken moleculen aan stukken scheurt. Toch toont IRS 3 sporen van water en silicaatstof, wat laat zien dat de ster nog steeds materiaal afgeeft dat later nieuwe sterren en planeten kan vormen.

De ontdekking daagt eerdere aannames uit dat de extreme omstandigheden in sterrenstelselcentra de vorming van volgroeide sterren en hun omgeving onmogelijk maken. De Webb onthulde een gelaagde stofschil die zich circa 10.000 astronomische eenheden uitstrekt, met temperaturen die dalen van 927 °C bij het oppervlak tot -173 °C in de buitenste lagen. De ster verliest razendsnel massa via een krachtige sterrenwind, die de enorme mantel creëert die de Webb heeft onderzocht. 'Vooral de ontdekking van water is spannend,' zegt onderzoeker Garcia Marin. 'Het laat zien dat moleculair materiaal kan overleven in een omgeving die wordt gedomineerd door intense straling.' De waarnemingen zijn gepubliceerd in Astronomy & Astrophysics. Meer details staan op de pagina van Wetenschap in Beeld.